کاشت حلزون شنوایی

کاشت حلزون شنوایی

از سال ۱۹۵۷ تا به امروز، سیستم کاشت حلزون شنوایی به عنوان یک روش درمانی در کودکان و بزرگسالان با افت شنوایی شدید تا عمیقی که از سمعک سودی نبرده اند، مطرح است. استفاده از این پروتز شنوایی که تحریک مستقیم اعصاب شنوایی را منجر می‌گردد، نتایج بسیار درخشانی در رشد شناختی و تحصیلی کودکان با کم شنوایی شدید تا عمیق را به دنبال داشته است. با گسترش کاربرد این پروتز و تلاش محققان جهت هرچه توانمند سازی کاربران برای استفاده بهینه از نشانه های شنیداری در شرایط دنیای واقعی، کاربردهای دوطرفه کاشت حلزونی یا کاربرد همزمان آن با سمعک گوش مقابل (چینش بایمدال) و مزایای آن، مورد توجه قرار گرفت. در این مقاله نگاهی به انواع شیوه های کاربرد کاشت حلزونی، مزایای شنوایی دوگوشی و روش های افزایش درک گفتار در کم شنوایان خواهیم داشت.

مبتلایان به کاهش شنوایی، نیاز به استفاده از وسایل کمک شنیداری مانند سمعک یا کاشت حلزونی را دارند. کودکانی که کم شنوایی عمیق دارند و از سمعک سودی نبرده اند در صورت احراز  دیگر معیارهای کاندیداتوری، میتوانند از کاشت حلزون بهره مند شوند (ماچری،۲۰۱۴).

 براساس شرایط شنیداری و اقتصادی فرد و تصمیم تیم های چند تخصصی کاشت حلزون شنوایی؛ کاشت حلزون می تواند به صورت یکطرفه یا تک گوشی، دوطرفه-دوگوشی و بایمدال یا دو ماهیتی (یک سمت تحریک الکتریکی ناشی از کاشت و سمت مقابل تحریک اکوستیکی ناشی از سمعک) انجام شود.

کاشت حلزون شنوایی 1

انواع کاشت حلزونی

کاشت حلزون یک طرفه

در این نوع کاشت، تنها یک گوش فرد تحت عمل کاشت قرار گرفته و در گوش مقابل کاشت از هیچ  یک از وسایل تقویت شنوایی استفاده نمی شود. این کاشت، امروزه غالبا در مشکلات یکطرفه صورت می گیرد.

کاشت حلزون دوطرفه

در این نوع کاشت، هر دو گوش فرد تحت عمل کاشت قرار می گیرد( هر دو گوش پروتز کاشت را دارند). افرادی که افت شنوایی دوطرفه ی عمیق بدون باقی مانده ی مناسب شنوایی دارند، بسته به نظر تیم کاشت حلزون، عموماً کاندید کاشت حلزون دوطرفه می باشند.

کاشت حلزون بایمدال

این نوع کاشت غالبا در مواقعی به کار می رود که یک گوش امکان بهره مندی نسبی از تقویت توسط سمعک (aidable) را دارا می‌باشد و از سمعک استفاده می‌کند و در گوش مقابل، کاشت حلزونی صورت می گیرد.

لازم به تاکید مجدد است که انتخاب بین حالت های کاشت بایمدال یا دوطرفه، بر اساس شرایط شنیداری، شناختی، اقتصادی، انتخاب فرد و متخصصین تیم کاشت حلزون است و به صورت فرد به فرد باید تصمیم گیری شود. در حالت های کاشت دوطرفه و نیز بایمدال، فرد می تواند از مزایای شنوایی دوگوشی بهره مند می شود. در ادامه با برخی از این مزایا که سبب بهبود درک شنوایی و مهادت های شنوایی می گردند، آشنا میشویم.

کاشت حلزون شنوایی 2

تصویر ۱: نمایش کاشت حلزون بایمدال (یک گوش کاربر سمعک و گوش مقابل کاریر کاشت حلزونی)

مقایسه کاشت حلزون بایمدال با یکطرفه

توانایی های درک گفتار در سکوت و نیز در نویز، وضوح و کیفیت صدا در حالت بایمدال بسیار بهتر از کاشت یکطرفه است.

از طرفی افراد با کاشت حلزون بایمدال نیاز به سطح نسبت سیگنال به نویز کمتری برای درک، نسبت به کاشت یکطرفه دارند یعنی نسبت به کاربران کاشت حلزون یکطرفه، عملکرد بهتری در مکان  های پرسرو صدا خواهند داشت.کاشت حلزونی یکطرفه، با اینکه کمک شایانی به درک گفتار کودکان کم شنوا می کند ولی با این وجود، عموم این افراد همچنان در درک گفتار به ویژه در محیط های نویزی مشکل بارز دارند.

تا کنون مطالعاتی که بر اثر محیط طبیعی بر گفتار پرداخته اند بر سه حیطه ی اصلی تمرکز داشته اند که تمام این حیطه ها فاصله را بعنوان یک پارامتر مهم تلقی کرده اند (ناسکریمنتو و همکاران،۲۰۰۵) (کالدول و همکاران،۲۰۱۳):

  • توانایی انسان بر وفق یافتن با خروجی صوتی برای جبران کاهش شدت صدا در فواصل
  • توانایی انسان برای تخمین فاصله از گوینده
  • وقف پذیری طبیعی بر اساس خصوصیات خود گفتار در فواصل مختلف

بطورکلی می توان گفت که با افزایش فاصله، توانایی درک گفتار کاهش می یابد که این الگو در محیط های نویزی مشهودتر است.

بنابراین یکی از راه حل های افزایش درک گفتار افراد کاشت حلزون، علاوه بر استفاده از مزایای شنوایی دوگوشی در چینش های فیتینگ دوطرفه یا حالت بایمدال، حذف اثر فاصله می باشد.

رزرو نوبت از کلینیک شهر سمعک

ابزارهای کمک شنیداری مانند مینی میکروفون و سیستم FM با حذف اثر فاصله از گوینده؛ سبب افزایش نسبت سیگنال به نویز و در نتیجه بهبود درک گفتار می شوند. این ابزارها که در کنار سمعک و کاشت حلزون استفاده می شوند، گیرنده و فرستنده داشته و بر اساس مدولاسیون فرکانسی، امروزه عموماً با استفاده از تکنولوژی بلوتوث کار می کنند به این صورت که اصوات توسط فرستنده (در نزدیکی گوینده) جمع آوری شده و به گیرنده (سمعک، کاشت حلزونی یا دیگر گیرنده ها در سطح گوش) ارسال می گردد و اینگونه است که اثر فاصله حذف می گردد (چانگ و همکاران، ۲۰۰۴).

اساس عملکرد  مینی میکروفون ها که عملکرد مشابه FM در بهبود نسبت سیگنال به نویز را دارند، تکنولوژی بلوتوث (تکنولوژی وایرلس-۴/۲گیگاهرتز) است که به جابجایی اصوات در محدوده ی عملکرد برد بلوتوث کمک می کند و با حذف اثر فاصله می تواند درک گفتار را به ویژه ر محیط نویزی بهبود ببخشد (کیم و همکاران،۲۰۱۴). از جمله برتری های مینی میکروفون ها نسبت به سیستم های FM مرسوم:

  1. هزینه بسیار کمتر
  2. امکان شنیدن مکالمه جمعی (به این صورت که در مدل های جدید مینی میکروفون، از طریق میکروفون های جهت دار با قراردهی افقی آن روی میز، امکان جمع آوری و هدایت مکالمه ی افراد اطراف آن به سمعک کاربران یا به پردازشگر دستگاه کاشت حلزونی فرد وجود دارد بدون اینکه نیاز به فرستنده جداگانه برای هر گوینده باشد.
  3. امکان اتصال مینی میکروفون با تمامی سمعک های داخل گوشی و پشت گوشی وایرلس ۲.۴ گیگاهرتز (در صورتی که FM تنها در گروه خاصی از پشت گوشی های همخوان با گیرنده های سیستم های FM کاربرد دارد).

لذا جهت کسب بالاترین کارکرد و بهترین درک گفتار در شرایط دنیای واقعی، استفاده از مزایای شنوایی دوگوشی به وسیله کاشت حلزونی دوطرفه یا  حالت بایمدال در کنار استفاده از ابزارهای جانبی کمک شنیداری مانند مینی میکروفون ها یا سیستم های FM که موجب بهبود نسبت سیگنال به نویز میشوند، توصیه می گردد تا استفاده از این گزینه ها در کنار تمام پیشرفت هایی که در حوزه مهندسی روی پردازشگرهای سمعک ها و پروتزهای ککاشت حلزونی صورت می گیرد، بتواند نزدیک ترین نتایج به شنوایی هنجار را برای مبتلایان به کاهش شنوایی های شدید تا عمیق نیز، فراهم آورد.

کاشت حلزون شنوایی 3

تصویر ۲ : نمونه ای از مینی میکروفون های با تکنولوژی ۲.۴GHz و قابلیت اتصال بی سیم به سمعک و کاشت حلزون فرد

نتیجه گیری

با پیشرفت سریع فناوری و تکنولوژی در زمینه ی وسایل کمک شنیداری، امکان تامین بسیاری از نیازهای افراد کم شنوا فراهم گشته است. با نگاهی همه جانبه به شرایط پزشکی، شنیداری، شناختی، اجتماعی، اقتصادی و …. شنوایی شناسان، تجویز وسیله کمک شنیداری متناسب (سمعک یا کاشت حلزون شنوایی) را برای هر فرد انجام داده و برای کاربرد تک گوشی یا دوگوشی آن نیز تصمیم گیری می کنند که با توجه به مزایای شنوایی دو گوشی، امروزه الویت با کاربرد دوگوشی سمعک یا کاشت حلزون می باشد که گاهی این کاربرد دوگوشی، در قالب فیتینگ بایمدال (یک گوش، کاربر کاشت حلزونی و گوش مقابل، کاربر سمعک) تجویز می گردد. با فراگیر شدن استفاده از وسایل کمک شنیداری همچون سیستم های FM و مینی میکروفون ها در کنار انواع سیستم های کاشت حلزون و سمعک،  گزینه های دیگری نیز برای بهبود درک گفتار در شرایط پرچالش شنیداری دنیای واقعی، در اختیار قرار گرفته است که  به صورت مشهودی بهبود عملکرد شنوایی کاربران را ایجاد کرده است.

دکتر مهنا جوان بخت : دکترای تخصصی شنوایی و تعادل /// زینب بیات : کارشناس ارشد شنوایی شناسی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.